per
دانشگاه صنعتی مالک اشتر
مدیریت بحران
2345-3915
2345-4741
2013-08-23
2
1
5
13
3778
Research Paper
ارزیابی آسیب پذیری بافت تاریخی شهرها در برابر زلزله با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)
The vulnerability of historic textures against earthquake by using AHP method and Geographic Information System GIS
سعید فلاح علی آبادی
saeedfallah86@yahoo.com
1
سعید گیوه چی
givechi9@gmail.com
2
محمد اسکندری
eskandarim_86@yahoo.com
3
علیرضا سرسنگی
alirezasarsangi@gmail.com
4
کارشناس ارشد مدیریت در سوانح طبیعی، دانشکده ی محیط زیست، دانشگاه تهران
استادیار، دانشکده ی محیط زیست، دانشگاه تهران
کارشناس ارشد مدیریت در سوانح طبیعی، دانشکده¬ی محیط زیست، دانشگاه تهران
کارشناس ارشد RS وGIS، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز
وجود شهرهای با قدمت زیاد و مشکلات مربوط به شهرسازی بیبرنامه و گسترش بافتهای فرسودهی شهری باعث شده است تا خطر زمینلرزه و تخریبهای ناشی از آن بسیاری از شهرهای کشور ما را نیز تهدید کند. اما آنچه اهمیت این تهدید را در مورد بافتهای تاریخی دو چندان میکند، از یکسو ارزش این بافتها بهعنوان سرمایهای ملی و از سویی دیگر مشکلات و نارساییهایی است که به دلایل گوناگون در زمینههای کالبدی، اجتماعی و فرهنگی در این فضاها بروز کرده است. مدیریت بحران ناشی از زلزله در بافتهای تاریخی را میتوان بسیج و سازماندهی تمامی امکانات و تواناییهای کشور برای مقابله با بحران ناشی از وقوع زلزله و تبدیل آن به شرایط عادی و فرصتی برای بازسازی مطلوب و مناسب مناطق دارای بافت تاریخی باارزش تعبیر نمود. در این پژوهش ابتدا به شرایط ویژهی بافت تاریخی محلهی فهادان یزد که زمینهی آسیبپذیری آن را در برابر سوانح طبیعی فراهم نموده است، توجه گردیده است، سپس به تعریف شاخصهای مؤثر در آسیبپذیری بافت تاریخی یزد و وزندهی و اولویتبندی آنها با استفاده از روش تحلیل سلسلهمراتبی (AHP) و نرمافزار Expert choiceپرداخته میشود و در انتها با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، نقشهی آسیبپذیری محلهی فهادان یزد ارائه میگردد. با توجه به این نقشه، مشاهده میگردد که توزیع مناطق با آسیبپذیری بالا، حدود 65 درصد از مساحت محله را در بر گرفته است. 20 درصد از محله، دارای آسیبپذیری متوسط و بقیهی مساحت محله را فضاهای دارای آسیبپذیری کم به خود اختصاص دادهاند.
The expansion of many timeworn textures in old cities in addition to the troubles arising from unplanned urbanization threaten cities in Iran. Earthquakes are major hazards, which make a threat to these urbanizations. Cultural heritage sites in the cities are valuable whilst normally they do not have appropriate protection to improve their functional efficiency. Thus, it is of the utmost importance to pay special attention to them. Disaster management organizes the people’s responsibilities for dealing with all humanitarian aspects of emergencies. It helps urban planners manage resources and cover all aspects of emergency management such as preparedness, response and recovery. This paper aims to analyze seismic vulnerability by using indicators of historical textures. AHP method and the Expert Choice software have been used to assess the effects of these indicators in Fahadan neighborhood in Yazd. The vulnerability map of this area has been generated by using Geographic Information System (GIS). The results indicate high vulnerability in this area, especially in the northern and southern parts.
https://www.joem.ir/article_3778_cdf63bb614365512f557ae58744bc1ab.pdf
آسیب پذیری
بافت تاریخی یزد
تحلیل سلسله مراتبی
سیستم اطلاعات جغرافیایی
Disaster Management
Historic fabric
Fahadan district
geographic information system (GIS)
per
دانشگاه صنعتی مالک اشتر
مدیریت بحران
2345-3915
2345-4741
2013-08-23
2
1
15
25
3779
Research Paper
کاهش آسیب پذیری زلزله و خطر آتشسوزی در خوابگاههای دانشجویی
Seismic Vulnerability Reduction and Fire Risk Mitigation in Dormitories
مهسا بشیری
mahsa_bshr@yahoo.com
1
سایما خواجهئی
2
گروه پژوهشی بازسازی پس از سانحه، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی
گروه پژوهشی بازسازی پس از سانحه، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی
بروز خسارات جانی و مالی در اثر سوانح طبیعی و انسانساخت از جمله زلزله و آتشسوزی چندان غیرمعمول نیست. در این میان برخی ساختمانها با توجه به ویژگیهایی از جمله تعدد طبقات و افراد ساکن، آسیبپذیری بالاتری در مقابل این سوانح دارند. خوابگاههای دانشجویی علاوه بر موارد مطرح شده، به علت نداشتن آمادگی و آگاهی ساکنین (دانشجویان و کارکنان) از روشهای مواجهه با سانحه و نیز آسیبپذیری بالای غیرسازهای این ساختمانها، در مجموع بسیار آسیبپذیرند. در پژوهش حاضر، خوابگاه متأهلین دانشگاه شهید بهشتی انتخاب شد و با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی از نوع پیمایشی و بهکارگیری روشهای آمار توصیفی و استنباطی و نیز با استناد بر چهارچوبهای نظری مدیریت بحران، ابتدا آسیبپذیریهای موجود در ابعاد سازمانی، تشکیلاتی و غیرسازهای شناخته شد، سپس بر اساس یافتههای حاصل از مشاهدات، پرسشنامهها و مصاحبهها، سیستم فرماندهی سانحه بررسی شد و راهکارهایی جهت کاهش خطر در ابعاد تشکیلاتی و غیرسازهای و نیز پیشنهاداتی جهت ایجاد آمادگی در مقابل سانحه ارائه گردید. انطباق چارت سازمانی خوابگاه با نمودار سامانهی فرماندهی سانحه، انجام مانور و ترویج فرهنگ ایمنی، ارائهی نقشههای تخلیهی اضطراری و راهکارهایی جهت کاهش آسیبپذیری اجزای غیرسازهای از جمله تمهیدات پیشنهادی هستند.
Loss of lives and properties caused by natural or man-made disasters, such as earthquake and fire, is a common issue. However, there are some buildings, which are more vulnerable to mentioned disasters due to the excessive number of residents and stories. Dormitories are highly vulnerable because not only they meet the above conditions, but also residents’ including students’ and employees’ lack of preparation and awareness about the ways of facing with danger increases their vulnerability. In this paper, dormitory of married students of Shahid Beheshti University has been selected. The organizational and non-structural vulnerabilities have been detected by applying a descriptive-analytical method. Firstly, the incident command system, solutions for risk mitigation of organizational and non-structural constructions in addition to some suggestions for preparing people to face with the disasters have been presented in accordance with the reference to disaster management theories and based on the data collected from the observations, questionnaires and interviews. Different measures are proposed based on adaptation of the dormitory organizational chart to incident command system diagram such as taking maneuvers, promoting safety culture, providing emergency evacuation plan and suggesting risk mitigation solutions for non-structural elements.
https://www.joem.ir/article_3779_f4678ebdf9e8860714c5575fa38d160f.pdf
کاهش آسیب پذیری زلزله
کاهش خطر آتشسوزی
مدیریت بحران
خوابگاه دانشجویی
دانشگاه شهید بهشتی
Seismic Vulnerability Mitigation
Fire Risk Mitigation
Disaster Management
Dormitory
Shahid Beheshti University
per
دانشگاه صنعتی مالک اشتر
مدیریت بحران
2345-3915
2345-4741
2013-08-23
2
1
27
38
3780
Research Paper
ارزیابی تاب آوری اقتصادی و نهادی جوامع شهری در برابر سوانح طبیعی
Evaluating the economic and institutional resilience of urban communities to natural disasters using PROMETHE technique
محمدرضا رضایی
rezaei58@gmail.com
1
گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه یزد
امروزه جوامع در تلاش برای دستیابی به شرایطی هستند که در صورت وقوع بحران، بازگشت سریع آنها را به وضعیت پیش از بحران (اولیه یا عادی) فراهم سازد. از این رو در سالهای اخیر به تابآوری به جای آسیبپذیری تأکید خاصی میشود. این پژوهش از نوع کاربردی است که با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی به شناسایی شاخصها و عوامل مؤثر بر تابآوری اقتصادی و نهادی و ارزیابی میزان آنها در شهر تهران میپردازد. در این پژوهش ابتدا از طریق مطالعات کتابخانهای، شاخصها و عوامل مؤثر بر تابآوری اقتصادی و نهادی شناسایی و تعریف عملیاتی شدند، سپس با استفاده از پرسشنامهای در قالب فرآیند تحلیل سلسلهمراتبی، وزن نهایی شاخصها بهوسیلهی کارشناسان داخلی و خارجی تعیین شد. در مرحلهی بعد با استفاده از دو پرسشنامهی خانوار و میدانی، اطلاعات مورد نیاز از خانوارها و محلههای نمونه جمعآوری شد، سپس با استفاده از فرآیند تحلیل سلسلهمراتبی و روش PROMETHEE، محلههای مورد مطالعه رتبهبندی شدند. نتایج تحقیق نشان داد که از میان شاخصهای مورد مطالعه، شاخص میزان خسارت با وزن 383/0 و شاخص ظرفیت جبران خسارت با وزن 281/0 از بعد اقتصادی، دارای بیشترین اهمیت و شاخص عملکرد نهادی با وزن 127/0 و شاخص توانایی بازگشت با وزن 104/0 از نظر اهمیت در شرایط متوسط و شاخصهای بستر نهادی و روابط نهادی از بعد نهادی با اوزان 056/0 و 049/0 دارای اهمیت کمتری هستند. همچنین با توجه به روش PROMETHEE، اولویتبندی نهایی محلههای مورد مطالعه نشان داد که محلههای قیطریه، ستارخان، نارمک و قلعهمرغی از نظر شاخصهای تابآوری اقتصادی و نهادی به ترتیب در رتبههای اول تا چهارم قرار دارند.
Nowadays, communities are more focused on rapid recovery and returning to pre-crisis status in the event of a crisis. Therefore special emphasis is being put on the notion of resilience instead of vulnerability. In this applied research, descriptive-analytical methods were used to identify the indicators affecting economic and institutional resiliency and to evaluate these indicators in the city of Tehran. After defining the indicators through library-based studies, their weights were calculated using a questionnaire answered by domestic and foreign specialists and AHP method. In the next stage a field study was carried out to gather the required information from the sample households and neighborhoods. And finally AHP and PROMETHE methods were used to rank the resilience of the sample neighborhoods. Results indicate that economic indicators of ‘Loss rate’ (0.383) and ‘Compensation capacity’ (0.281) have the highest weights while ‘Institutional efficiency’ (0.127) and ‘Ability to recover’ (0.104) are of medium importance and ‘Institutional context’ (0.056) and ‘Institutional relations’ (0.049) are the least significant indicators. Furthermore, based on PROMETHE method, Gheitarieh, Satarkhan, Narmak and Ghale Morghi were ranked as the first four neighborhoods in terms of economic and institutional resilience.
https://www.joem.ir/article_3780_e30e48f96c357ae415171b272cda6615.pdf
تاب آوری اقتصادی
تاب آوری نهادی
سوانح طبیعی
محله های شهری
تهران
economic resilience
institutional resilience
Natural Disasters
urban neighborhoods
Tehran
per
دانشگاه صنعتی مالک اشتر
مدیریت بحران
2345-3915
2345-4741
2013-08-23
2
1
39
50
3781
Research Paper
نقش مدیریت محلی در ارتقای تاب آوری مکانی در برابر بلایای طبیعی با تأکید بر سیلاب
The role of local management in improving resilience to natural disasters with emphasis on floods
سیدعلی بدری
sabadri@ut.ac.it
1
مهدی رمضان زاده لسبوئی
2
علی عسگری
asgary@yorku.ca
3
مجتبی قدیری معصوم
mghadiri @ ut.ac.ir
4
محمد سلمانی
salmanim@viola.fr
5
دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
گروه مدیریت جهانگردی، دانشگاه مازندران
گروه مدیریت بحران، دانشگاه یورک، کانادا
دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
هدف از این تحقیق، بررسی نقش مدیریت محلی در مورد اصول مدیریت بلایای طبیعی برای ارتقای تابآوری مکانی است. منطقهی مورد مطالعه نواحی روستایی مستقر در حوزهی چشمه کیلهی شهرستان تنکابن و سردآبرود کلاردشت را شامل میشود که هر دو منطقه جزو مناطق نمونهی گردشگری کشور هستند، بهطوری که سرمایهگذاریهای زیادی در این دو منطقه با هدف توسعهی فعالیتهای گردشگری صورت گرفته است. از طرف دیگر این دو منطقه با توجه به موقعیت قرارگیری، هم در گذشته و هم در سالهای اخیر، بارها مورد تهدید سیلاب قرار گرفتهاند؛ بهطوری که خسارت ناشی از سیلاب در سال 1390 در دو منطقه بیش از 500 میلیارد ریال برآورد شده است. روش تحقیق در این مطالعه، توصیفی- تحلیلی و ماهیت آن، کاربردی است. بر این اساس، اصول دهگانهی مدیریت تابآوری از دیدگاه مدیران محلی مورد ارزیابی قرار گرفته است. حجم نمونهی تحقیق شامل شوراهای اسلامی، دهیار و برخی از مدیران سطوح بالاتر مانند اعضای شورای بخش و بخشدار و مسئولین بخشداری است. اطلاعات مورد نیاز پژوهش از طریق پرسشنامهی تدوین شده بر مبنای نظریات تابآوری و الگوها و مطالعات جهانی مرتبط با موضوع و نیز موقعیت جغرافیایی و شرایط اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی و نهادی محدودهی مورد مطالعه، در قالب اصول دهگانهی تابآوری مکانی گردآوری شد و بعد از کدگذاری مورد پردازش قرار گرفت. نتایج حاصل نشان میدهد که وضعیت جامعهی مورد مطالعه، در 3 اصل «سازماندهی و هماهنگی»، «مدیریت و محافظت از زیربناها» و «قوانین ساخت و ساز و کاربری زمین» مناسب و در 7 اصل باقیمانده نامطلوب است. بر این مبنا لازم است در برنامهریزیها به بهبود آنها توجه و تأکید شود.
The purpose of this study is to evaluate the performance of local management and knowledge of local authorities in relation to the principles of disaster management and resilience building. The case study is the rural areas situated in the basins of Cheshmeh Kileh and Sardabrood, which are both tourist attractions and are experiencing significant investments in outdoor activities in the interest of tourism development. Contradictorily the area is faced with high risks of flood, for example, a flood in 2011 imposed a financial damage of estimated 500 billion Rials to the region. Descriptive-analytical methods were used in this applied research to evaluate the 10 principles of resilience management in the local level. The local authorities consisting of the members and chairmen of Islamic councils, district councils and village councils were chosen as the target group for this research. Using the existing literature on the subject of resilience and accounting for the geographical, social, cultural and economic state of the area, a questionnaire was designed and the data regarding the 10 principles was gathered. Results show that the condition of the studied sample is satisfactory in terms of ‘organization and coordination’, ‘management and protection of infrastructure’ and ‘land-use and building rules and regulation’. However in the case of the other 7 principles, the region needs more efficient planning.
https://www.joem.ir/article_3781_fe6fe4018eec0c150d7138659a21ad47.pdf
بلایای طبیعی
تاب آوری
سیل
حوزه ی چشمه کیله
حوزه ی سردآبرود
نواحی روستایی
Natural hazards
Resiliency
flood
Cheshmeh Kile basin
Sardabrood basin
rural areas
per
دانشگاه صنعتی مالک اشتر
مدیریت بحران
2345-3915
2345-4741
2013-08-23
2
1
51
57
3782
Research Paper
طراحی نقشه ی دانش برای تشکیل تیم مدیریت بحران با استفاده از رویکرد تحلیل شبکه های اجتماعی و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی
Knowledge Resource Map for Crisis Management Team Assembling, a Combination of SNA and AHP Approaches
معصومه زیب ارزانی
m.zibarzani@alzahra.ac.ir
1
محمدعلی نکوئی
2
ابراهیم اسماعیلی
3
محمد زیدی بن عبد روزان
4
دانشجوی دکترای مدیریت فن آوری اطلاعات، گروه کامپیوتر و سیستم¬های اطلاعات، دانشکده کامپیوتر، دانشگاه
پژوهشکده مدیریت بحران، دانشگاه مالک اشتر
دانشجوی دکترای مدیریت فن آوری اطلاعات، گروه کامپیوتر و سیستم¬های اطلاعات، دانشکده کامپیوتر، دانشگاه UTM
گروه کامپیوتر و سیستم¬های اطلاعات، دانشکده کامپیوتر دانشگاه UTM
انسان همواره با بلایا و بحرانهای طبیعی و انسانساخت رو به رو بوده است. هر چند اجتناب از بحران ممکن نیست اما با طراحی مناسب میتوان از صدمات این بحرانها کاست. تشکیل تیم مدیریت بحران از مهمترین مسائل مطرح در مدیریت بحران است. این مقاله قصد دارد روشی جهت تشکیل تیم مدیریت بحران، پیش از وقوع بحران ارائه دهد که در آن اعضای تیم بر اساس سطح مهارت و تواناییشان انتخاب شوند. این روش به سازمان با دید شبکهی اجتماعی متشکل از کارمندان مینگرد و تلاش میکند نقشهی منابع دانش موجود در سازمان را با استفاده از رویکرد تحلیل سلسلهمراتبی استخراج کند. به منظور نشان دادن کاربرد، این روش در محیط دانشگاه صنعتی مالزی بر روی جامعهی نمونه اعمال شد. نقشهی دانش حاصل از این روش علاوه بر تیمهای بحران، میتواند به عنوان مبنای تصمیمگیری در انتخاب اعضای تیمهای مدیریت پروژه نیز به کار رود.
Human beings are increasingly in danger of disasters, whether natural or man-made. Although these situations are not preventable, with a proper planning, the disaster can be controlled, and the damage can be reduced. One of the main issues in disaster management planning is the development of the response team. The aim of this paper is to introduce an approach that helps organizations develop a response team prior to disaster happen. In the proposed approach, the organization was viewed from a social network point of view. Analytic Hierarchy Process was employed and applied to the knowledge resource map. In order to illustrate the application of this approach it was applied to the Universiti Teknologi Malaysia on a random selected sample of population. In addition to disaster response team building, these maps can help managers in project management.
https://www.joem.ir/article_3782_8505c2a339cce70e529241e126cc3c05.pdf
مدیریت بحران
مدیریت دانش
نقشه ی دانش
تحلیل شبکه های اجتماعی
فرآیند تحلیل سلسله مراتبی
crisis management
Knowledge Map
Social Network Analysis
analytic hierarchy process
per
دانشگاه صنعتی مالک اشتر
مدیریت بحران
2345-3915
2345-4741
2013-08-23
2
1
59
67
3783
Research Paper
طراحی مدل تأثیر گذاری فرهنگ سازمانی بر تسهیم دانش و ایجاد چابکی در مهار شرایط بحرانی سوانح آتی با رویکرد پدافند غیرعامل
Developing a model regarding the influence of organizational culture on knowledge sharing and agility in future crisis management, a passive defense approach
حسین رضایی دولت آبادی
ho.rezaei.@gmail.com
1
جواد خزائی پول
khazaei110@gmail.com
2
جعفر کیا لاشکی
jafar_kialashaki@yahoo.com
3
مجتبی امانی
mojtaba.amani90@yahoo.com
4
رضا وریج کاظمی
reza_v_kazemi@yahoo.com
5
گروه مدیریت، دانشکده¬ی علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان
کارشناس ارشد مدیریت بازرگانی، دانشکده¬ی علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان
کارشناس ارشد مدیریت MBA، پردیس بینالملل دانشگاه گیلان
کارشناس ارشد مدیریت بازرگانی، دانشکده¬ی علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان
مربی و کارشناس ارشد مدیریت صنعتی، گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس
هدف از این پژوهش بررسی تأثیر فرهنگ سازمانی بر تسهیم دانش کارکنان و ایجاد چابکی در مهار شرایط بحرانی سوانح آتی با رویکرد پدافند غیرعامل است. روش این تحقیق، توصیفی- پیمایشی مبتنی بر مدلسازی معادلات ساختاری است و ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه است. پایایی سؤالات پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ تعیین شد و روایی پرسشنامهها به وسیلهی خبرگان حوزهی مدیریت منابع انسانی، رفتار سازمانی و مدیریت دانش، مدیریت بحران و پدافند غیرعامل مورد تأیید قرار گرفت. همچنین بر اساس نتایج، مسیر ارتباط متغیرهای این پژوهش تأیید شد و نتایج پژوهش با استفاده از روش آماری معادلات ساختاری تحلیل شد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که فرهنگ سازمان، پیشبینیکنندهی معناداری نسبت به تسهیم دانش کارکنان است. به عبارت دیگر فرهنگ سازمان بر تسهیم دانش اثرگذار است. از جهتی نتایج حاصل از مدلسازی معادلات ساختاری نشان میدهد که با شناسایی عوامل تأثیرگذار بر تسهیم دانش در شرایط بحرانی، میتوان با ایجاد بهبود در این عوامل در جهت تشویق کارکنان به رفتار تسهیم دانش در سوانح آتی با رویکرد پدافند غیرعامل گام برداشت. همچنین یافتههای پژوهش حاکی از آن است که فرهنگ سازمانی و تسهیم دانش تأثیر بسزایی در مهار شرایط بحرانی و ایجاد چابکی در مقابله با سوانح آتی دارند.
The purpose of this research is to assess the effects of organizational culture on knowledge sharing and agility in crisis management. The methodology of this paper is descriptive and survey methods, based on structural equation modeling, along with questionnaires were used to gather the required information. Reliability of the questionnaire was tested using Cronbach's alpha and the validity was confirmed by specialists in the fields of human resources management, institutional behavior, knowledge management, crisis management and passive defense. In addition, path analysis and structural equations were used to confirm the relationship between the variables and the results of the model, respectively. The results indicate that the organizational culture is a significant predictor of knowledge sharing in employees. In other words, the organizational culture does affect the knowledge sharing. Meanwhile the results of structural equation modeling show that identifying the affecting parameters of knowledge sharing in critical conditions and improving them can be constructive in encouraging employees to demonstrate knowledge sharing behavior. What’s more, according to the findings, organizational culture and knowledge sharing considerably affect the control and agility in crisis management.
https://www.joem.ir/article_3783_e6b13fb9a769f050e5260dd0c08980a2.pdf
فرهنگ سازمانی
تسهیم دانش
پدافند غیرعامل
مدل دنیسون
مدیریت بحران
Organizational Culture
Knowledge sharing
Passive defense
Denison model
crisis management